Majikan.my

Kepentingan TVET: 4 Sebab Utama di Malaysia

Oleh Nora Hana |

TVET, iaitu Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional, ialah sistem pendidikan yang memberi tumpuan kepada kemahiran praktikal dan pengetahuan teknikal untuk memenuhi keperluan industri. Di Malaysia, TVET memainkan peranan penting dalam pembangunan ekonomi negara dengan melahirkan tenaga kerja mahir dalam sektor pembuatan, pembinaan, teknologi maklumat dan perkhidmatan.

Menurut UNESCO, TVET ditakrifkan sebagai pendidikan dan latihan yang berkaitan dengan pekerjaan, melibatkan kajian teknologi, sains berkaitan, serta perolehan kemahiran praktikal dan pengetahuan yang relevan dengan pelbagai sektor ekonomi. Kerajaan Malaysia telah memperuntukkan RM5.9 bilion dalam Rancangan Malaysia Ke-11 (2016-2020) untuk meningkatkan kualiti dan kapasiti institusi TVET, dan enrolmen pelajar TVET meningkat sebanyak 21.8% dari tahun 2013 hingga 2018.

Empat Kepentingan Utama TVET di Malaysia

TVET mempunyai empat peranan penting dalam memacu pertumbuhan ekonomi dan daya saing negara. Setiap aspek ini saling berkaitan dan menyumbang kepada pembangunan modal insan yang berkualiti.

Memenuhi Keperluan Industri

Malaysia memerlukan tenaga kerja mahir dalam bidang teknikal untuk mengekalkan daya saing dan menarik pelaburan asing. Menurut laporan Institut Maklumat dan Analisis Pasaran Buruh (ILMIA), sebanyak 60.1% daripada pekerjaan baharu yang diwujudkan pada tahun 2018 memerlukan kelayakan TVET. Ini menunjukkan bahawa lebih separuh daripada peluang pekerjaan baharu di Malaysia memerlukan graduan yang mempunyai kemahiran teknikal dan vokasional.

TVET mengurangkan jurang kemahiran (skills gap) antara apa yang dipelajari pelajar di institusi pendidikan dan apa yang diperlukan oleh majikan di tempat kerja. Program TVET yang direka bersama industri memastikan graduan mempunyai kemahiran yang tepat dan relevan.

Meningkatkan Kebolehpasaran Graduan

Graduan TVET mempunyai kelebihan dalam pasaran kerja kerana mereka dilengkapi dengan kemahiran praktikal dan pengalaman latihan industri. Kajian oleh Jabatan Perangkaan Malaysia menunjukkan bahawa kadar pengangguran graduan TVET pada tahun 2019 ialah 2.7%, berbanding 3.9% bagi graduan akademik. Perbezaan ini menunjukkan bahawa kemahiran praktikal yang dimiliki oleh graduan TVET memudahkan mereka mendapat pekerjaan.

Latihan industri yang menjadi sebahagian daripada program TVET memberi pendedahan kepada pelajar tentang persekitaran kerja sebenar. Ramai pelajar TVET ditawarkan pekerjaan tetap oleh syarikat tempat mereka menjalani latihan industri, menjadikan peralihan dari alam pendidikan ke alam pekerjaan lebih lancar.

Menyokong Pembelajaran Sepanjang Hayat

TVET bukan sahaja untuk pelajar lepasan sekolah. Pekerja sedia ada yang ingin meningkatkan kemahiran atau bertukar kerjaya juga boleh mengikuti program TVET. Kursus jangka pendek, latihan di tempat kerja dan pembelajaran secara sambilan membolehkan individu mengemas kini kemahiran mereka sepanjang kerjaya.

Kerajaan telah memperkenalkan inisiatif TVET 4.0 yang menyediakan laluan fleksibel untuk peningkatan kemahiran. Program ini membolehkan pekerja mengikuti kursus pada waktu yang sesuai tanpa perlu berhenti kerja. Pendekatan ini selaras dengan keperluan industri yang sentiasa berubah akibat perkembangan teknologi.

Menyumbang kepada Pembangunan Sosioekonomi

TVET menyediakan peluang pendidikan kepada individu dari pelbagai latar belakang, termasuk keluarga berpendapatan rendah dan komuniti luar bandar. Biasiswa dan bantuan kewangan yang disediakan oleh kerajaan membolehkan pelajar yang kurang berkemampuan mengikuti program TVET tanpa beban kewangan yang berat.

Dengan melahirkan tenaga kerja mahir dari pelbagai lapisan masyarakat, TVET membantu mengurangkan jurang pendapatan dan meningkatkan mobiliti sosial. Ini menyumbang kepada pembangunan ekonomi yang lebih seimbang dan inklusif.

Bidang dan Program TVET yang Ditawarkan

TVET merangkumi pelbagai bidang kemahiran yang memenuhi keperluan industri semasa. Pelajar boleh memilih program yang sesuai dengan minat dan kebolehan mereka.

  • Kejuruteraan dan pembuatan termasuk kursus dalam bidang mekanikal, elektrikal, elektronik dan pembuatan.
  • Pembinaan meliputi kemahiran dalam kerja bata, paip, pendawaian elektrik dan pengurusan projek pembinaan.
  • Teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) merangkumi pengaturcaraan, rangkaian komputer, keselamatan siber dan pembangunan perisian.
  • Automotif termasuk mekanik kenderaan, teknologi hibrid dan elektrik, serta penyelenggaraan kenderaan berat.
  • Hospitaliti dan pelancongan meliputi pengurusan hotel, seni kulinari dan pengurusan acara.
  • Peruncitan dan perniagaan merangkumi pengurusan perniagaan, pemasaran dan keusahawanan.

Program ini ditawarkan oleh pelbagai institusi termasuk politeknik, kolej komuniti, kolej vokasional, Institut Kemahiran MARA (IKM), Institut Latihan Perindustrian (ILP) dan pusat latihan swasta yang diiktiraf.

Cabaran TVET di Malaysia

Walaupun TVET semakin berkembang, tiga cabaran utama perlu diatasi untuk memastikan keberkesanan sistem ini.

  • Persepsi masyarakat masih menganggap TVET sebagai pilihan kedua berbanding pendidikan akademik. Stigma ini menyebabkan ramai pelajar dan keluarga memilih laluan universiti walaupun TVET mungkin lebih sesuai. Usaha berterusan diperlukan untuk mengubah tanggapan ini melalui kempen kesedaran dan bukti kejayaan graduan TVET.
  • Kualiti program yang tidak seragam merentasi pelbagai penyedia TVET di Malaysia. Terdapat perbezaan ketara antara institusi awam dan swasta dari segi kemudahan, tenaga pengajar dan kurikulum. Kerajaan perlu menetapkan standard minimum dan memantau kualiti secara berkala.
  • Kerjasama industri yang terhad menyebabkan sesetengah program TVET tidak selaras dengan keperluan semasa industri. Kurikulum yang tidak dikemas kini menghasilkan graduan yang mempunyai kemahiran yang sudah lapuk. Mekanisme kerjasama yang lebih erat antara institusi TVET dan industri perlu diwujudkan.

Mengatasi cabaran ini memerlukan kerjasama antara kerajaan, institusi pendidikan, industri dan masyarakat. Dengan usaha bersepadu, TVET boleh mencapai potensi penuhnya sebagai pemangkin pembangunan ekonomi negara.

Prospek Masa Depan TVET di Malaysia

Masa depan TVET di Malaysia dilihat positif berdasarkan beberapa faktor yang menyokong pertumbuhan sektor ini.

  • Permintaan tinggi terhadap tenaga kerja berkemahiran akan terus meningkat seiring dengan pertumbuhan sektor pembuatan, pembinaan dan teknologi di Malaysia.
  • Sokongan kerajaan melalui pelaburan dalam infrastruktur TVET, penambahbaikan kurikulum dan insentif untuk majikan yang mengambil graduan TVET.
  • Gaji yang kompetitif bagi graduan TVET dalam bidang yang mengalami kekurangan tenaga mahir. Sesetengah graduan TVET dalam bidang kemahiran khusus seperti kimpalan dan automasi industri memperoleh gaji yang lebih tinggi berbanding pemegang ijazah.
  • Peluang keusahawanan yang terbuka kepada graduan TVET yang mempunyai kemahiran teknikal untuk memulakan perniagaan sendiri. Banyak perniagaan kecil dan sederhana (PKS) dimulakan oleh individu yang mempunyai kemahiran vokasional.
  • Pengiktirafan antarabangsa terhadap kelayakan TVET Malaysia membuka peluang kepada graduan untuk bekerja di luar negara, terutamanya di negara-negara Teluk, Singapura dan Australia.

Perkembangan teknologi seperti automasi, kecerdasan buatan dan Industri 4.0 juga mewujudkan keperluan baharu untuk tenaga kerja yang mempunyai gabungan kemahiran teknikal dan digital, menjadikan TVET semakin relevan.

Soalan Lazim

Apakah perbezaan antara TVET dan pendidikan akademik?
TVET memberi penekanan kepada kemahiran praktikal dan latihan industri, manakala pendidikan akademik lebih tertumpu kepada teori dan penyelidikan. Graduan TVET biasanya lebih bersedia untuk bekerja sejurus selepas tamat pengajian, manakala graduan akademik mungkin memerlukan latihan tambahan di tempat kerja.
Berapa lama tempoh pengajian program TVET?
Tempoh pengajian bergantung kepada peringkat program. Sijil kemahiran mengambil masa 1 hingga 2 tahun, diploma 2 hingga 3 tahun, dan diploma lanjutan 1 hingga 2 tahun tambahan. Kursus jangka pendek boleh sesingkat beberapa minggu hingga beberapa bulan.
Berapakah kos pengajian TVET di Malaysia?
Kos pengajian TVET di institusi awam biasanya lebih rendah, antara RM1,000 hingga RM5,000 setahun. Institusi swasta mungkin mengenakan yuran lebih tinggi. Pelajar boleh memohon bantuan PTPTN, biasiswa MARA atau bantuan zakat pendidikan untuk menampung kos pengajian.
Bolehkah graduan TVET sambung belajar ke peringkat ijazah?
Ya, graduan TVET boleh meneruskan pengajian ke peringkat ijazah sarjana muda melalui laluan Accreditation of Prior Experiential Learning (APEL) atau kemasukan terus ke universiti yang mengiktiraf kelayakan TVET. Beberapa universiti menyediakan program khas untuk graduan diploma TVET.
Apakah institusi TVET terbaik di Malaysia?
Antara institusi TVET terkemuka di Malaysia ialah politeknik, Institut Kemahiran MARA (IKM), Institut Latihan Perindustrian (ILP), Kolej Komuniti dan German-Malaysian Institute (GMI). Pemilihan institusi bergantung kepada bidang kemahiran yang diminati dan lokasi pelajar.
Adakah TVET sesuai untuk pelajar yang mendapat keputusan SPM yang baik?
Ya, TVET bukan sahaja untuk pelajar yang mendapat keputusan SPM sederhana. Pelajar cemerlang yang berminat dalam kemahiran teknikal boleh memilih TVET dan sering mencapai kejayaan yang lebih besar kerana menggabungkan kecemerlangan akademik dengan kemahiran praktikal.
Berapakah gaji permulaan graduan TVET?
Gaji permulaan graduan TVET bergantung kepada bidang dan peringkat kelayakan. Pemegang sijil kemahiran biasanya memperoleh RM1,500 hingga RM2,200 sebulan, manakala pemegang diploma TVET boleh menjangkakan gaji permulaan antara RM2,000 hingga RM3,000. Bidang yang mengalami kekurangan tenaga mahir mungkin menawarkan gaji yang lebih tinggi.